To shoot an elephant

Hizkuntza Trataera Bateraturako beste ekarpen bat. Ea nork ikus dezakeen dokumental hau ingelesez eta euskal azpitituloekin.

Ordenagailu bana ikasle guztientzat

Informatika sistema hobeak beharko genituzke geure ikastetxeetan

Gaur, 3AB taldean, argudio testuari buruz hitz egin izan dugu. Atera zaigun gaia horko goiko hori izan da. Ona litzateke gure hezkuntza sistemarentzat DBHko ikasle guztiei ordenagailu bana ematea? Gastu horrek mereziko luke? Ala alferrik botatako dirua izango litzateke?

Testua handiago ikusteko hementxe klik egin

Argudio testua idazteko arbelean bururatu zitzaizkigun ideien mapa bat egin dugu. Argudio gehienak ekonomia alorrekoak izan dira. Efrének aipatu du ordenagailuek liburuek baino iraungipen data luzeagoa daukatela. Liburuak laster geratzen dira zaharkituta eta modaz pasata, ordenagailuekin ordea urte batzuetarako inbertsioa egina daukagu. Gainera edukiak errazago berrizta daitezke. Gastatutako 300 € horiek amortizatzen direla iruditu zaigu.

Gero, esan dugu ordenagailuei esker papera aurreztuko genukeela, fotokopietan-eta. Ekologikoagoak izango ginateke, beraz.

Bestalde, liburuetan ordaintzen diren egile eskubideak garestiak dira oso. Interneten eduki asko topa daitezke musu truk, doan. Wikipedian esate baterako.

Kontrako argudiorik ere bururatu zaigu. Ikasgeletan hamaika ordenagailu sartzea ez litzateke hain erraza izango. Wi-Fi sistema onak eta argindar sistema onak beharko lirateke ikastetxe guztietan, ez ordenagailuak bakarrik. Gurean, esaterako, askotan argindar etenak izaten ditugu ordenagailu gelan, eta askotan ezin internetarekin konektatu, klabea ondo egon arren. Software hobea ere beharko genuke agian.

Interneten eta liburuetan topa daitezkeen edukiei buruz ere hitz egin dugu. Interneten denetarik topa daiteke, bai, baina testu liburuetan, ordea, norbaitek lan egin du eduki egokienak batzeko. Interneten dagoen informazio meta handi horietan galtzea erraza da. Interneten liburu asko daude, baina askotan, ez dira hain erraz irakurtzen.

Dena den, iruditzen zitzaigun interneten aukera gehiago eta hobeak topa daitezkeela eta liburuetako testu lauak baino hobeak direla hipertestuak. Baina esteketan zehar galtzeko arriskua ere, hortxe dago. Hainbeste informazio aurrean izanda, galtzeko arriskua oso handia da, baina galduta dabilenak ere asko ikas dezakete. Autodiziplina behar da bilatzen ari garen informazioren bila tinko ibiltzeko.

Bukatzeko, kontuari buruz bururatu zaizkigun hainbat zailtasun batzen ere ibili gara. Zailtasun handia dakar, ikasle eta irakasle batzuentzat, ordenagailua erabiltzea. Nork ez du ikusi noiz edo noiz pertsona bat helikopteroarena egiten atzamarrarekin teklatuaren gainean eta tekla baten gainean erori orduko laupabost segundo igaro? Erritmo horretan esaldi bat idazteko bost minutu eta hau bezalako testu bat idazteko bost ordu… Interneten lasai ibiltzeko mekanografia ikastea komeni dela aipatu du irakasleak, eta mekanografia ikasteko interneten badaudela doaneko ikastaroak esan digu.

Beraz, hemendik eskatuko diegu hezkuntzako arduradun guztiei, ORDENAGAILU BANA IKASLE GUZTIONTZAT!

OpenTrad

Sustatu irakurrita gure ikasleek egindako itsu-l-penak gogoratu ditut:

http://sustatu.com/1263984547

Dena den, hasteko hobe da OpenTrad erabiltzea gure Richardek, esate baterako, egiten duen legez, ezer ez egitea baino, askok egiten duten legez.

Eta zeuk, probatu duzu OpenTrad?

e-posta euskaraz

Tirakako lagun batek honako mezua bidali zidan (ezabatu baino lehen hona kopiatu dut):

Hotmail eta Gmail euskaraz dira, baina euskaldunon artean ez dago oraindik oso hedatua.

>>>>>>>>>>>>>>>Aldaketa segundotan egiten da<<<<<<<<<<<<<<<<<
Zure kontuan, eskuman, goian:
HOTMAIL: opciones>>Español>>Euskera>>guardar cambios

GMAIL: configuración>>idiomas>Euskera>>guardar cambios

BIDEOA:

HOTMAIL AZALPENA:
http://oihanguren.com/bloga/hotmail-euskaraz-erabiltzeko-pausuak/

GMAIL AZALPENA:
http://www.atxukale.com/blogak/tolon/gmail-euskeraz

Dorre bikiak

Saioak eta  Enarak, 2.B taldekoek, testu hau utzi digute:

Dorre Bikiak Manhatango etxe-orratz famatua izan ziren,  Minoru  Yamasaki arkitektoa eta Leslie E.   Robertson ingeniariak egin zuten eraikuntza proiektua izan ziren.

Munduko eraikinik  altuenak  izan ziren 1972tik 1973rarte.  Sears dorrea egin zutelako eta altueran garaitu  zion.

Dorre bikiak merkataritza gune handia zen.

11/9/2 001 atentatu baten bidez desagertu egin ziren. Al  Qaeda taldekoek  bi dorreak suntsitu zituzten. Atentatu horretan 2.602 pertsona hil ziren ezin zutelako  dorreetatik atera.

Identitate digitala; ID

Interneten leku publikoetan nabigatzen dugunean askotan begi bistakoa izaten da, beste erabiltzaileentzat,  gure ERABILTZAILE IZENA.

Komeni da gogoratzea geure erabiltzaile izena, interneten, geure identitate digitalaren erakusgarri dela. Mundu errealean geure ospea zaindu behar dugun legez, interneten geure ID zaindu behar dugu, badaezpada.

Geure ERABILTZAILE IZENA publikoa da eta zergatik ez, ospetsu izan nahi baduzu, zenbat eta jende gehiagok zu ezagutu hobe.

Baina gure ID babesteko pasahitz bat besterik ez dugu izaten normalean.

Pasahitza ahalik eta pribatuen gordetzea komeni zaigu.

Zenbakiak eta letrak nahastea komeni da, letra larriak eta letra xeheak, guk bakarrik ezagutzen ditugun lekuen izenak eta zenbakiak…

Adibideak:
L31R3&4M4D0z1992 (Leire Amadoz1992)
4raG4RR1d0 (Laura Garrido)
4LF0nts0B4$4G01T1 (Alfontso Basagoiti)

Zenbat lagunek ezagutuko dute, dagoeneko zure ID? Interneterako erabiltzen duzun goitizena?

Zenbatek ezagutzen dute zeuk erabiltzen duzun pasahitza?

Badakizu zer oten den open ID? Ziur aski ez duzu jakingo. Ikertu eta idatzi hementxe, erantzunetan.

Toponimia eta exonimia

Nola esaten da “Nanclares de la Oca” euskaraz? Eta “Labastida”? Eta “Guinea Ecuatorial? Eta Costa de Marfil?

Ez badakizu, begira ezazu Euskaltzaindiaren webgunean. Izendegia Toponimia, Izendegia Exonimia

Primeran, baina non demontre dago Langraiz Oka eta non Boli Kosta? Euskaltzaindiakoei mapa falta zaie, ezta? Atlasa. Hiztegi moduko zerbait eskaini digute, baina gero atlas batean edo Tagzanian begiratu beharko dugu leku horiek non dauden ikusteko.

Badago on-line horrelako atlasik? Badago leku-izen guztiak euskara txukunean topatzerik interneten?

OpenStreetMap izango da agian behar genuen euskarrietan lehena. Tagzaniakoek lehen urratsak ematen hasiak dira…

Mikel Lizarralderi, Tagzaniako kideari, foro batean zera irakurri diogu:

Gerra hotza

Emik, 4.B taldeko ikasleak, honako artikulutxoa idatzi du:

Gerra hotza bigarren mundu gerra ondoren Estatu batua eta Sobietar Batasunak buru zituzten bi herrialde taldek bizitako tentsio garaiari deritzo.
Bi modelo ekonomiko, sozial eta politikoren arteko gatazka izan zen, baita Europak munduan galdu berri zuen nagusitasunarengatik ere.
Aliatuen arteko tentsioa gerra bukatu aurretik hasia zen eta 1991 urtean Sobietar Batasuna desegartzerarte iraun zuen.
Bi bloke zegoen, alde batetik Sobietar Batasuna eta bere inguruko Europako ekialdeko herriak; Bieloerrusia, Ukrainia, Lituania, Letonia, Estonia, Errumania, Polonia…
Beste aldetik AEB, Erresuma Batua, Frantzia, Mendebaldeko Alemania, Portugal, Espainia, Grezia…
Gatazkaren ondorioz lasterketa nuklearra sortu zen eta mundua milaka ojiba nuklearrez bete zen. Proba nuklear asko egin ziren elkarri boterea erakusteko baina zorionez bonba horiek ez ziren elkarri jaurtiki.

Non dauden lehergailu nuklearrak ikusteko mapa. Wikimedia commons

Lehergailu atomikoak

Robertok, 4.B taldeko ikasleak artikulu hau idatzi du:

Historian bota den lehen lehergailu atomikoa Hiroshimaren gainean bota zen, “Little Boy”izeneko bonba.
Bigarrena, “Fat Man” (Gizon Lodia) hiru egun geroago jaurti zuten, Nagasaki hirian. Arma horien erabilpenaren ondorioz, 120.000 pertsonatik gora hil ziren unean bertan eta gehiago denborak aurrera egin ahala.
Nagasakiko bonba atomikoaren ondorioz sortutako onddo formako lainoa 18.000 metroko garaierara iritsi zen 1945eko abuztuaren 9ko goizean.
Zergatik bota zituzten bi bonba horiek?

AEBko bere garaiko presidenteak ez zekien oso ondo zer gertatuko zen bonba horiekin. Bazekien oso indar handiko lehergailuak zirela eta gerra irabazi nahi zuten. Bazekiten zibil asko, milaka, hilko zituztela baina gerra ahalik eta azkarren bukatzea nahi zuten.

Bi bonba horiek bota eta gero Japoniako enperadoreak amore eman zuen, etsitu ziren japoniarrak. Horrela bukatu zen II. mundu gerra.

Fat man, Nagashaki hirian bota zuten lehergailu atomikoa. Wikimedia Commons

Jabetza publikoaren eguna

Txopiri irakurtzen konturatu naiz pasa zaidala, urtero legez enterau barik ,  jabetza publikoaren eguna.

Jabetza publikoaren eguna. By Txopi, Ikusi-makusi.

Jabetza intelektuala eta patenteak, monopolioaren antzeko zerbait dira. (Barkatu, ene ikasleok, doinu didaktikoa hartzen badut artikulu honetan, artikulu guztietan).

Zerbait berri asmatzen duenari nolabaiteko saria zor zaio, bai,
baina sorkuntza berri guztiak aurrekoen lanari esker lortu egiten dira, ezta?