Josu Sierraren blogean gogoratzen ziguten euskara, gure lurraldeko hizkuntza “propio” eta ofiziala, zein emaitza kaxkarrekin ari garen ikasten.
Emaitza horiek gaztelaniarekin gertatuko balira hainbat hedabidetan debate eta iritzi sutsuak entzungo genituzke. Euskararen egoera tamalgarriarekin, ordea, ohituta gaude. Kontu konponezina ematen du. Hizkuntza gutxiagotua da eta hortik kontuak.
Josu Sierrak erakusten dizkigu hiru hizkuntza eredu klasikoen emaitzak. A, B eta D, A ereduan oso emaitza txarrak eta D ereduan txarrak izanda ere hiru ereduetan emaitzarik onenak.
Kontu jakina da ez bakarrik euskaraz komunikatzeko gaitasunean, beste gaitasunetan ere, gaztelaniaz komunikatzeko gaitasunean tarteko, desorekak daudela ebaluazio emaitzetan. Euskaraz komunikatzeko gaitasunean gertatzen denarekin beste gaitasunekin ere paralelismo edo korrelazioa ikus daiteke. Emaitza txarrenak (ikastetxe publikoei bakarrik begiratuz gero) A ereduan. D ereduan onenak.
Ikasleak ez dira ausaz matrikulatzen hiru ereduetan. Badirudi eskola publikoan maiz gertatu dela zenbat eta indize sozio-ekonomiko-kultural (ISEK) altuago orduan eta eredu elebidunago hautatu.
Itunpeko eskoletan hautaketak ez dira modu beretik egin. Oso oker ez banago, itunpeko eskoletan B eredua izan da ISEK baxuena erakutsi duena eta A eredua altuena. Emaitzak, hemen ere, ISEK horrekin korrelazioan.
Baina orain, eskola publikoan behintzat, leku askotan laugarren hizkuntza eredu bat gogor, indartsu, hasi da. Gurean EA eredua deitzen diogu: eredu eleanitza. Ingelesa maila hobetzeko aukera hobearekin, ikasgai batzuk ingelesez.
Laugarren eredu honetan ere ikasleak ez dira ausaz matrikulatzen. Lehengo hiru ereduetan gurasoen hautaketa hutsa baldin bazegoen, oraingo laugarren eredu honekin irakasleen eskua ere antzeman daiteke.
Ez ditut oraindik ebaluazio-emaitzak ondo inon argitaratuta ikusi baina nago EA taldeetako emaitzak lau ereduetan altuenak izango direla, alor edo gaitasun guztietan. Alde nabariarekin gainera. Horrelako taldeetara ikasle “onenak” bideratzen dira. Talde horietatik ikasle “txarrenak” erauzi egiten dira… Lehengo hiru hizkuntza ereduekin gertatzen zena baina areagotuta. Irakasleek probak prestatu izan dituzte talde berri hauetara nortzuk joango diren ebazteko, espedienteei begiratu zaie…
Etorkizun hurbilean ikusiko ditugu emaitzak. Eskola porrota eta eskola arrakasta ez da, inondik ere, lau ereduetan ausaz banatuko .
Labirintoan zulo beltzak egoten dira batzuetan, (Irudia: via Creative Commons, By Kim Navarre from Brooklyn, NY - CC-BY-SA-2.0)
